Merkezimiz araÅŸtırmacılarından ArÅŸ. Gör. BüÅŸranur Bekman Erkan’ın yürütücülüÄŸünü üstlendiÄŸi “Osmanlı Ä°stanbulu'nda Suriçi Mahallelerinin Tipolojilerini OluÅŸturmak: Mekânsal ve Ä°statistiksel Veriye Dayalı Bir Analiz (1826-1876)” baÅŸlıklı çalışma, TÜBÄ°TAK 3005 – Sosyal ve BeÅŸerî Bilimlerde Yenilikçi Çözümler AraÅŸtırma Projeleri Destek Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
Sakarya Üniversitesi Osmanlı AraÅŸtırmaları Uygulama ve AraÅŸtırma Merkezi (OSAMER) bünyesindeki proje ofisinde 24 ay boyunca yürütülecek olan bu multidisipliner araÅŸtırma, üniversiteler arası bir akademik ağın gücünü arkasına alıyor. Danışmanlığını Prof. Dr. Fatih Bozkurt’un üstlendiÄŸi projenin araÅŸtırma ekibinde, Marmara Üniversitesi’nden Dr. ÖÄŸr. Üyesi Fatma AladaÄŸ ve Dr. Elif Ceyhan’ın yanı sıra Sakarya Üniversitesi Tarih Bölümü’nden Dr. ÖÄŸr. Üyesi Burak Çıtır ve ArÅŸ. Gör. Dr. Hacer Kılıçaslan araÅŸtırmacı olarak görev alırken, 6 bursiyer de veri üretim ve analiz süreçlerine doÄŸrudan katkı saÄŸlayacak.
Dijital beÅŸerî bilimler yöntemlerini Osmanlı ÅŸehir tarihçiliÄŸinin merkezine yerleÅŸtiren proje, 1826-1876 yılları arasındaki elli yıllık kritik dönemde Suriçi mahallelerinin sosyo-mekânsal dokusunu veri temelli bir yaklaşımla çözümlemeyi hedeflemekte. AraÅŸtırma kapsamında ÅŸer’iyye sicilleri, 1844-45 ve 1856 nüfus sayımları ile 1874 emlâk tahrir defterleri gibi farklı nitelikteki devasa arÅŸiv kaynakları, PostgreSQL tabanlı veri tabanlarında standartlaÅŸtırılarak SPSS ve R ortamlarında çok boyutlu istatistiksel analizlere tabi tutulacak. Bu süreçte mahalleler; demografi, yapı stoÄŸu, topografya ve toplumsal etkileÅŸim göstergeleri üzerinden ilk kez ampirik yöntemlerle sınıflandırılacak ve elde edilen mahalle kümeleri ArcGIS Pro üzerinden mekânsal olarak test edilecek.
Çalışmanın dikkat çekici çıktılarından biri olan “Dijital Osmanlı Mahalle Atlası (DÄ°OMA)” için geliÅŸtirilecek ilk prototip, Osmanlı kent tarihine dair parçalı bilgileri web tabanlı ve etkileÅŸimli bir araÅŸtırma altyapısında bir araya getirecektir. 12. Kalkınma Planı’nın dijital mirasın korunması ve veri temelli ÅŸehir yönetimi hedefleriyle tam bir uyum içerisinde olan proje, yerel yönetimler ve kültürel miras kurumları için tarihî dokunun korunmasında nesnel bir karar destek aracı sunacaktır. Proje aynı zamanda, bünyesindeki bursiyerlerin dijital beÅŸerî bilimler ve Osmanlı arÅŸivleri konusundaki yetkinliÄŸini artırarak Türkiye’nin akademik kapasitesine yeni nesil araÅŸtırmacılar kazandırmayı amaçlamakta.
